BETONARME YAPILAR DEPREMDE NEDEN YIKILIR ?

     Herkesin de bildiği gibi ülkemiz Kuzey Anadolu Fay Hattı,Doğu Anadolu Fay Hattı ve Batı Anadolu Fay Hattı ile deprem kuşağında bulunuyor. Bundan dolayı ülkemizde birçok deprem yaşanmakta ve son zamanlarda da çok sık görülmektedir.Özellikle İstanbul günümüzde deprem için büyük risk taşımaktadır.Bu durum da beraberinde akıllara birçok soru getiriyor. Binalar depremde neden hasar görür ? Binalar depremlerde neden yıkılır ? Binaların depreme dayanıklı hale getirmek için neler yapılmalıdır? Gibi birçok sorunun cevabını vermeye çalışacağım.

Öncelikle ‘aderans’ ile başlayalım. Aderans beton ve çelik çubuğun birbirine kenetlenip beraber çalışması ile gerçekleşir. Aderansı etkileyen birçok faktör bulunmakta. Daha önce betonarme yapılarda kullanılan çelikler düz oluyordu,2000 yılından sonra nervürlü donatı kullanımı zorunlu hale geldi. Nervürlü donatı da aderansın artmasında bir etken. Bunun dışında yapılan en büyük hatalardan birine gelelim.’Deniz kumu’ kullanımı. Hata olan deniz kumu kullanımı değil aslında,hata olan deniz kumunun elenmeden ve yıkanmadan kullanımı. Direk olarak ayıklanmadan ve elimine edilmeden kullanılan deniz kumu içerisindeki tuz,donatıda korozyona yani oksitlenmeye sebep olur. Bunun yanında deniz kumu içerisinde bulunan deniz kabuğu gibi bir takım cisimler beton içerisinde boşluğu arttırır,bu durumda betonu geçirimli bir hale getirir yani dış koşullara karşı korunmasız hale gelir. Karbondioksit ve oksijen ile temas betonarmenin  mukavemetine olumsuz yönde etki yapar. Bu durumlar oluştuğunda betonun mukavemetinin % 34 düştüğü gözlemlenmiştir. Yoğun korozyon donatıda kabuk oluşumu yapar ve bu kabuklarda dökülme olur bunun sonucunda da 14’lük bir donatı,10’luk bir donatı haline gelebilir ve taşıma kapasitesi düşmüş olur. Yapılan araştırmalara göre tuz oranının %10 un üzerine çıkması basınç mukavemetini azalttığı görülmüştür. Bunlar dışında yapılan bazı işçilik hatalarıda bulunmakta. Kullanılan etriyelerin 90 derece yapılıp donatıyı sarmaması(kolon içine doğru 135 derece sarılmalı.),tesisatçıların çok sık yaptığı kolon ve kiriş delme tahribatları,iri agregalı dere çakıllarının kullanılması gibi birçok işçilik hatası taşıma kapasitesini ve aderansı düşürür. Bunların hepsi bir araya gelince hasar almaya müsait binalar yapılmış olur.

Peki depreme dayanıklı binalar yapmak için neler yapmalıyız? Öncelikle maaliyeti düşürmek için kalitesiz malzemeler kullanılmamalı. Deniz kumu kullanımı,aderans,işçilik vb. birçok şeye dikkat edilmeli. Ayrı olarak binalarda burkulması önlenmiş çelik çaprazlar kullanılabilir,bu malzemenin çekme ve basınç kapasitesi yüksektir.Deprem izolatörleri ve deprem damperleri binalarımızı korumak için yapılmış yararlı teknolojilerden birkaçıdır. Bunun dışında mevcut yapılmış hasarlı binalara da gerekli ölçümler sonucunda güçlendirme çalışmaları yapılabilir. Unutmayalım ki deprem can almaz yapılan hatalar ve ihmaller can alır.

ATABERK ÖZATA

BETONARME YAPILAR DEPREMDE NEDEN YIKILIR ?” üzerine bir yorum

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s